Obniżony nastrój, spadek energii i utrata zainteresowań potrafią stopniowo przejąć kontrolę nad codziennością. Wiele osób, które się z tym mierzą, poszukuje różnych form pomocy, także takich, które nie ograniczają się do rozmowy lub tabletek. Hipnoza budzi przy tym zarówno ciekawość, jak i sporo nieporozumień, wynikających głównie z obrazów znanych z filmów i estrad. Tymczasem w gabinecie wygląda ona zupełnie inaczej niż w popularnych wyobrażeniach. Poniżej wyjaśniamy, czym jest depresja i dlaczego szuka się dla niej metod uzupełniających, jak działa hipnoza, jakie techniki się stosuje, jak całość łączy się z psychoterapią i leczeniem oraz czego można się spodziewać po kolejnych spotkaniach.
Czym jest depresja i dlaczego szuka się dla niej metod uzupełniających
Depresja to zaburzenie, które obejmuje nie tylko smutek. Typowe są utrzymujące się przygnębienie, trudności z koncentracją, zaburzenia snu i apetytu, poczucie winy, wycofanie z kontaktów oraz brak wiary w poprawę. Nasilenie bywa bardzo różne, od łagodnych epizodów po stany wymagające intensywnej opieki. Rozpoznanie stawia lekarz psychiatra lub inny uprawniony specjalista, a nie sam pacjent ani osoba z otoczenia.
Metod uzupełniających szuka się z kilku powodów. Czasem leczenie przynosi tylko częściową poprawę, czasem osoba chce mieć dodatkowe narzędzia do radzenia sobie z napięciem i ruminacjami. Dla niektórych ważne jest też to, że praca z ciałem i wyobraźnią bywa łatwiejsza niż długie opowiadanie o emocjach. Dlatego hipnoza na depresję bywa rozważana jako jeden z elementów szerszego wsparcia, a nie jako samodzielna odpowiedź na wszystkie objawy.
Jak działa hipnoza w pracy z obniżonym nastrojem
Hipnoza to stan głębokiego skupienia i odprężenia, w którym uwaga zawęża się do wybranych treści, a krytyczne, analizujące myślenie schodzi na dalszy plan. Osoba pozostaje świadoma i może w każdej chwili przerwać sesję. Nie traci kontroli nad sobą i nie wykonuje poleceń wbrew swojej woli. Terapeuta pełni rolę przewodnika, który prowadzi uwagę i proponuje określone sugestie.
W kontekście obniżonego nastroju takie skupienie ma kilka zastosowań. Pozwala obniżyć napięcie, które często towarzyszy depresji, ułatwia kontakt z zasobami i wspomnieniami niezwiązanymi z porażką oraz wspiera próbę spojrzenia na własne myśli z większego dystansu. Mechanizmy działania są wciąż przedmiotem badań, dlatego rzetelnie mówi się o wspieraniu procesu, a nie o szybkim usunięciu problemu.
Jakie techniki hipnoterapeutyczne stosuje się przy objawach depresyjnych
Sesja zwykle zaczyna się od rozmowy o aktualnej sytuacji, celach i oczekiwaniach. Dopiero potem następuje wprowadzenie w stan relaksu, najczęściej przez spokojny głos, skupienie na oddechu i wyobrażeniach. Dobór metod zależy od tego, co dominuje w obrazie trudności danej osoby.
-
wizualizacje bezpiecznego miejsca, które pomagają obniżyć napięcie i poprawić sen,
-
sugestie wzmacniające poczucie sprawczości i motywację do drobnych działań,
-
praca z negatywnym dialogiem wewnętrznym i powtarzającymi się myślami,
-
kotwiczenie stanów spokoju, które można przywoływać poza gabinetem,
-
nauka samohipnozy jako krótkiego ćwiczenia relaksacyjnego.
Elementy te są zwykle dostosowywane indywidualnie i modyfikowane w trakcie spotkań, w zależności od reakcji osoby i jej samopoczucia.
Hipnoza obok psychoterapii i leczenia farmakologicznego
Hipnozę opisuje się jako dodatek do psychoterapii i leczenia, a nie ich zamiennik. Leczenie farmakologiczne i psychoterapia mają potwierdzone miejsce w opiece nad osobami z depresją, a decyzje o ich rozpoczęciu, zmianie czy odstawieniu należą do lekarza. Hipnoterapeuta nie powinien sugerować przerywania przyjmowania leków ani podważać zaleceń psychiatry.
W praktyce techniki hipnotyczne bywają włączane do pracy psychoterapeutycznej albo prowadzone równolegle przez osobną osobę. Warto wtedy poinformować wszystkich specjalistów o pozostałych formach wsparcia, aby działania się uzupełniały. Dobrze, gdy terapeuta stosujący hipnozę ma przygotowanie w zakresie zdrowia psychicznego i potrafi rozpoznać sytuacje wymagające pilnej konsultacji lekarskiej, na przykład przy nasileniu myśli samobójczych.
Czego realnie można oczekiwać po kolejnych sesjach
Reakcje na hipnozę są bardzo zróżnicowane. Jedni czują już po pierwszym spotkaniu wyraźne odprężenie i spokojniejszy sen, inni potrzebują kilku sesji, by oswoić się z samą metodą. Poprawa, jeśli się pojawia, zwykle ma charakter stopniowy i dotyczy raczej konkretnych obszarów, takich jak poziom napięcia, wieczorne rozmyślanie czy gotowość do podejmowania małych aktywności, niż całościowej zmiany samopoczucia.
Ważne są także własne zaangażowanie i regularność, na przykład powtarzanie krótkich ćwiczeń w domu. Nie każdemu hipnoza odpowiada, a skuteczność nie jest gwarantowana. Jeśli po kilku spotkaniach nie widać żadnych zmian albo samopoczucie się pogarsza, rozsądnie jest omówić to z prowadzącym lekarzem lub psychoterapeutą i wspólnie przeanalizować dalsze kroki.
